Menu

12.၁၂။ နေ့စဥ်လူမှုဘ၀ရေးရာများ

ယေဘူယျအားဖြင့် အကောင်းဆုံးသော အပြိုင်သတင်းများကြားမှ နှိုင်းယှဉ်ရွေးထုတ်ရမည်
ဖြစ်သောကြောင့် “ ကားကြိတ်ခံရသောခွေးများ” ကဲ့သို့သော သတင်းအတိုအထွာများကို သတင်းစာ၏ မည်သည့်ကဏ္ဍတွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြရမလဲဆိုသည့် အချက်မှာ ငြင်းခုံဆွေးနွေးမှုတွေကိုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
၎င်းသတင်းများသည်လည်းနေ့စဉ်လူမှုဘဝထဲတွင် အကျုံးဝင်သောဖြစ်ရပ်အကြောင်းအရာများ ပင်ဖြစ်ပါသည်။နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ၊ စီးပွားရေးဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာ (သို့မဟုတ်) ယဉ်ကျေးမှုပိုင်းဆိုင်ရာ အစရှိသောကိစ္စရပ်များကဲ့သို့ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ် အကြောင်းအရာများဖြစ်သည့်အတွက် သတင်း အမှန်ကို တင်ပြရေးသားသူတစ်ဦးအနေနဲ့ ၎င်းဖြစ်စဉ်များကို မသိကျိုးကျွံလစ်လျူရှုထား၍မရပါ။ သို့သော် ဤကဲ့သို့သော သတင်းများ၏ပျံ့နှံ့မှုအားအတိုင်းအတာမှာ ကြီးမားလှသဖြင့် ၎င်း တို့ကိုမည်သို့ မည်ပုံတင်ပြရေးသားရမည်ကို သိရှိထားခြင်းသည်သာ တကယ့်စိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပါသည်။

လူမှုဘ၀ရေးရာများသည် အရှိကိုအရှိတိုင်းဖြစ်သော ကျွန်ုပ်တို့လူမှုအဖွဲ့အစည်း အကြောင်း

ကိုတင်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။

လူမှုဘ၀ရေးရာတစ်ခုသည် ကျွန်ုပ်တို့လူသားများ၏ အသွေးအသားတွေ၊ မျက်ရည်တွေ နှင့်နာကျင်မှု ဝေဒနာတွေမှ တဆင့်ဖြစ်တည်ပေါက်ဖွားလာခြင်း ဖြစ်သည့်အတွက်ပြင်းထန်သော စိတ်ခံစားမှု

ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုတို့ကို ထင်ဟပ်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် တခြားသောသတင်းအကြောင်းအရာများအား

တင်ပြရေးသားမှုထက်ပင် ပိုမို၍ ဂရုတစိုက်တင်ပြရေးသားဖို့ လိုပါသည်။

မပြောပလောက်သော မတိကျမှုလေးတစ်ခုပါခဲ့လျှင်တောင်မှ ၎င်းဖြစ်စဉ်တွင်ပါဝင်ပတ်သက်ခ့ ဲ သူများ

အတွက်မလိုလားအပ်သော ရလဒ်ဆိုးများဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

– ရဲတပ်ဖွဲ့များ၊ ယာဉ်ထိန်းရဲတပ်ဖွဲ့များ၊ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့များ၊ ကယ်ဆယ်ရေးသမားများ၊ လူနာတင်

ယာဉ်မောင်းများ၊ ဆေးရုံဝန်ထမ်းများ အစရှိသော သူများထံမှ ယုံကြည်ရလောက် သော သူများထံမှ

သတင်းအရင်းအမြစ်ရယူရမည်။

– ယင်းပုဂ္ဂိုလ်များထဲမှ အချိန်ပေးနိုင်သော အားလပ်သည့်သူများနှင့် နေ့စဉ်တွေ့ဆုံဖို့လုပိ ါသည်။

– မိမိရရှိထားသော သတင်းအချက်အလက်များကို အခြားသတင်းရင်းမြစ်တခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍

ပြန်လည်သုံးသပ်စစ်ဆေးပါ။

– မျက်မြင်သက်သေများ၏ သဘောထားအမြင်ကို မေးမြန်းတောင်းခံပါ။

– ရရှိအတည်ပြုပြီးသောသတင်းများကိုသာထည့်သွင်းရေးသားပါ။

– မိမိအမြင်ဖြင့် ဘက်လိုက်ရေးသားခြင်းမျိုးကို ရှောင်ပါ။

– ပြစ်မှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ကိုင်တွယ်ရေးသားသည့်အခါ ချင့်ချင့်ချိန်ချိန်ဖြင့် ရေးသားရပေမည်။

“မီးနီဖြတ်မောင်းလာသော ကားတစ်စီးက ခြေကျင်လျှောက်လာသူကို တိုက်သွားသည်” ဟူ၍

ယာဉ်ထိန်းရဲမှတ်တမ်းတွင် ရေးသားထားသော်လည်း သတင်းထောက်တစ်ဦးမှ ၎င်းဖြစ်စဉ်ကို

ပြန်လည်ရေးသားတင်ပြသည့်အခါ ရေးသားဟန်ကိုအထူးဂရုပြုသတိထားရပေမည်။ “ရဲဝန်ထမ်း

များနှင့် မျက်မြင်သက်သေများ၏ ပြန်လည်ပြောကြားချက်အရ မီးပွိုင့်တစ်ခု၌ မီးနီဖြတ်မောင်းလာ

သောကား တစ်စီးကြောင့် လမ်းလျှောက်လာသူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ရသည်ဟု ကြားသိရပါသည်”

ဟူ၍ ရေးသားရပါမည်။

လူမှုရေးရာဖြစ်ရပ်တစ်ခုသည် လူသားတိုင်းနှင့် နှီးနွှယ်ပတ်သက်နေသော ကိစ္စရပ်ဖြစ်သည်။

သတင်းတိုဖြစ်ရပ်တစ်ခုသည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာ၏ ပထဝီအနေအထားပိုင်းဆိုင်ရာ၊ အချိန်ပိုင်း

ဆိုင်ရာ၊ အကျိုးသက်ရောက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာ အားလုံးနှင့်ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေသော ရုတ်တရက်ပေါ်ပေါက်

လာသည့် အဖြစ်အပျက်အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းဖြစ်ရပ်များသည် နေရာမရွေး၊ ပုံစံမရွေး၊ ပုဂ္ဂိုလ်

မရွေးမှာ ကျရောက်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့်အတွက် တစ်နည်းမဟုတ် တစ်နည်းဖြင့် လူသားတိုင်းတွင်

ကြုံတွေ့လာနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သတင်းတင်ပြရေးသားရာတွင် ၎င်းဖြစ်ရပ်များ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှု

အတိုင်းအတာပမာဏအား ကို ထည့်သွင်းရေးသားရမည် ဖြစ်သည်။

လူများ ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စရပ်များနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိုလေးစားမှုရှိရမည်။

လူသားတစ်ဦးချင်းစီ၏ ပုဂ္ဂလိက ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စများနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်

များကိုလေးစားလိုက်နာခြင်းသည် စာနယ်ဇင်းသတင်းထောက် တစ်ဦး၏လိုက်နာစောင့်ထိန်းရမည့် ပရော်

ဖက်ရှင်နယ်ဆန်သော ကျင့်ဝတ်များထဲမှ တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ သတင်းထောက်က မိမိကိုယ်တိုင်

ကိုင်တွယ်ထိန်းညှိရမည်။ သတင်းထောက်တစ်ဦးသည် သာမန်လူများနှင့် သက်ဆိုင်သော ကိစ္စရပ်များ ကို

တင်ပြသည့်အခါ စောင့်စည်းမှုအတိုင်းအတာ တစ်ခုဖြင့် ရေးသားဖော်ပြရန် လိုသလို အကယ်၍ လူအများ

သိရှိသောနာမည်ကျော်ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်သက်ဆိုင်လာသော သတင်းများတွင်တော့ ပြည်သူလူထု အနေဖြင့်

သတင်းများ သိရှိပိုင်ခွင့်နှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘဝအတွက်လူတစ်ဦးချင်းစီ ၏အခွင့်အရေး တို့ အကြား

ထိန်းညှိရေးသားတင်ပြရမည်။

လိုက်နာရမည့်အချက် (၇)ချက်

၁။ သတင်းတိုဖြစ်ရပ်များတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသူများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်များကို

ဖော်ထုတ်ရေးသားခြင်းမပြုဘဲ ထိန်းသိမ်းထားရပါမည်။ လျှို့ဝှက်ထားရမည်ကို အမှတ်မထင်ရေးသား

မိခြင်း၊ အသေးစိတ်အချက်အလက်တစ်ခုကို ပေါက်ကြားစေခြင်းတို့မှ မလိုလားအပ်သော ထိခိုက်

နစ်နာမှုများကို ဖြစ်ပွားစေနိုင်ပါသည်။ ရဲဘက်ဆိုင်ရာစုံစမ်းစစ်ဆေးမှု တစ်ခုတွင်ဖြစ်စေ၊ တရားရုံး တော်၌

ဖြစ်စေလူသိရှင်ကြားထည့်သွင်းဖော်ပြမိလျှင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ထိ ခိုက်မှု ဖြစ်သွား

စေတတ်ပါသည်။

၂။ ကားတိုက်မှုဖြစ်စဉ်တွင်ပါဝင်သော ကားများ၏ ကားနံပါတ်ကိုပါ ယှဉ်တွဲဖော်ပြခြင်းကို သတိပြုဆင် ခြင်

ရမည်။

၃။ အထူးသဖြင့်ကိုယ့်ကိုယ်ကို သေကြောင်းကြံစည်၍ သတ်သေသောအမှုများတွင် ကာယကံရှင်များ၏

ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအကြောင်းအရာများအား ရေးသားဖော်ပြခြင်း မပြုလုပ်သင့်ပါ။

၄။ လိင်အကြမ်းဖက်မှုသတင်းများသည် စာဖတ်သူအား လိင်ပ်ိုင်းဆိုင်ရာလှုံ့ဆော်မှုပေးနိုင်သဖြင့်

မုဒိမ်းမှုများအား အသေးစိတ်တင်ပြရေး သားခြင်းကိုရှောင်ကြဉ်ရမည်။

၅။ ဘာလဲ၊ ဘာကြောင့်လဲ၊ ဘယ်သူလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ၊ ဘယ်အချိန်လဲ စသည့်မေးခွန်းများနှင့် သက်ဆိုင်

သောအကြောင်းအရာများကို တင်ပြရသည့်အခါမျိုးတွင် မိမိ၏တစ်ဦးတည်း သဘောထားအမြင်ဖြင့်

ရေးသားတင်ပြခြင်းကို ရှောင်ရှားရမည်။

၆။ (အကြောင်းအရာအပေါ် စာဖတ်သူတို့၏ နားလည်မှုကို ထူးကဲစွာပံ့ပိုပေးနိုင်ခြင်းမရှိသော) အပိုစာ

သားများဖြင့် ဖြည့်စွက်ရေးသားခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ “စည်းကမ်းမဲ့အာဖရိကန် ယာဉ်မောင်း

သူ…” သို့မဟုတ် “စည်းကမ်းမဲ့ ဥရောပလူမျိုးယာဉ်မောင်းသူ…” ဟူ၍ရေးမည့်အစား

“စည်းကမ်းမဲ့ ယာဉ်မောင်းသူ…” ဟူ၍ တိုတိုတုတ်တုတ်ရေးသားသင့်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်

ဆိုသော်ယာဉ်မောင်း၏ အသွင်အပြင်ရော၊ လူမျိုးရေးအချက်အလက်များကိုပါ ကြည်ရှု့သုံး သပ်ပြီး

ထိုသူ၏ယာဉ်မောင်းနှင်မှုပုံစံကို သတ်မှတ်ပြောဆို၍ မရနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

၇။ အပြစ်ကျူးလွန်ထားကြောင်း သက်သေအထောက်အထားမပြနိုင်သေးသမျှ ကာလပတ်လုံး ထိုပုဂ္ဂိုလ်

၏အပြစ်ကင်းစင်မှု အပေါ်လေးစားမှုထားရှိရမည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် လူသိများထင်ရှားသူဖြစ်စေ၊ မထင်

မရှားအညတရသာမန်ပုဂ္ဂိုလ်ပင်ဖြစ်စေ ရဲတပ်ဖွဲ့မှအပြစ်ရှိကြောင်း သံသယရှိသည်ဟု ပြောဆိုလာ

သည့်တိုင် ထိုသူအနေဖြင့် ၎င်း၏ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာကို အပြည့်အဝကာကွယ်ခွင့်ရှိပါသည်။

ရေးသားမည့်သတင်းတွင် စိတ်ခံစားချက်အပိုင်းကိုမြင့်မားစေသော အကြောင်းအရာများပါလေလေ

အရေးအသားပိုင်း၌ တစ်ဦးတည်းအမြင် မပါဝင်သော ဓမ္မဓိဌာန်ဆန်မှုလိုအပ်လေလေဖြစ်သည်။

သဘာ၀ဘေးအန္တရာယ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော (သို့မဟုတ်) ရာဇဝတ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သော

သတင်းဖြစ်ရပ်များသည် လူထုအပေါ်စိတ်ခံစားမှု ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့်

အတွက်ထပ်မံနှိုးဆွပေးမည့် လှုံ့ဆော်တဲ့အရေးအသားမျိုးကို မရေးမိပါစေနှင့်။ ၎င်းသတင်းတို ဖြစ်ရပ်များကိုလိုရင်းတိုရင်းဖြင့်သာ ရေးသားတင်ပြရမည်။ ဝမ်းနည်းဖွယ်၊ ကြောက်မက်ဖွယ်၊ ထိတ်လန့် ဖွယ်၊မုန်းတီးဖွယ်အစရှိသည့် စိတ်ခံစားမှုများကိုပြသည့် စကားလုံးများအား သုံးစွဲ၍ရေးသားခြင်းကို ရှောင်

ကြဥ်ရမည်။

ထိရှလွယ်သောအကြောင်းအရာများကို ရေးသားတင်ပြသည့်အခါ မှန်ကန်ဆီလျော်မှုရှိသော စကားလုံး

မျိုးကိုရွေးချယ်သုံးနှုန်းရမည်။

တိကျသောအခြေအနေဖြစ်ရပ်တစ်ခုအတွက် သင့်တော်သော စကားလုံးများကိုသုံးနှုန်းပေးခြင်း ဖြင့် ဘက်လိုက်မှုမပါဝင်သော ဟန်ချက်ညီမျှတသည့် အရေးအသားဖြစ်လာစေပါသည်။

လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်ခြင်းသည် ရာဇဝတ်မှုမြောက်သော်လည်း ရာဇဝတ်မှုတိုင်းကတော့ လုပ်ကြံ သတ်ဖြတ်မှုများမဟုတ်ကြပါ။ “ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှု” ဆိုသည်မှာ တစ်ဖက်လူကို သေစေလို၍ ကြိုတင်အကွက်ချ ကြံစည်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

“ လူသတ်မှုတစ်ခု” တွင် “ သေစေလိုသည့် ဆန္ဒပါသည်ဖြစ်စေ ၊ မပါသည်ဖြစ်စေ သတ်ခဲ့ခြင်း”

ဖြစ်နိုင်သလို ” အခြေအနေအရ မမျှော်လင့်ဘဲတစ်ဦးတစ်ယောက်အား မတော်မဆသတ်မိခဲ့ခြင်းလည်း

ဖြစ်နိုင်ပါသည်။” “ မျက်မြင်သက်သေ တစ်ဦး” သည် “ စွပ်စွဲခံရသူတစ်ဦး” မဟုတ်သလို “ သံသယရှိသူတစ်ဦး”

ကိုလည်း “ အပြစ်ကျူးလွန်ခဲ့သူ တရားခံတစ်ဦး” ဟု သတ်မှတ်၍မရပါ။ “ မသင်္ကာသူတစ်ဦး” သည်လည်း

“ တရားခံတစ်ဦး” မဟုတ်ပါ။ လူအဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှကိစ္စများကို တင်ပြရေးသားရာတွင် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သတင်း ထောက် ကိုယ်တိုင်အနေဖြင့် တရားဥပဒေဆိုင်ရာ ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများကို

ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သိရှိစေဖို့ ရန်လိုအပ်ပါသည်။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် အသုံးအနှုန်း ဝေါဟာရ မနိုင်နင်းဘဲ

မှားယွင်းသော ဝေါဟာရ များဖြင့် ဖော်ပြမိလိုက်သော သတင်းသည် ပြန်ပြင်၍မရနိုင်သော ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများကို ဖြစ်စေသော ကြောင့်ဖြစ်သည်။

လူအဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှ အကြောင်းအရာများ

လူမှုဘဝသတင်းများသည် လူသားတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှချစ်ခြင်း၊ မုန်းခြင်း၊ ရင်းနှီးခင်မင်ခြင်း၊

သစ္စာဖောက်ခံရခြင်း၊ ယုံကြည်ရခြင်း၊ မယုံကြည်ရခြင်းစသည့် ကြီးမားနက်ရှိုင်း သောစိတ်ခံစားချက် များစွာကိုမီးမောင်းထိုးပြနေကြပါသည်။ ထို့အတူ အရာခပ်သိမ်းအားလုံးတို့၏ ပုံရိပ် ထင်ရာကြေးမုံမျက်နှာပြင်နှင့်လည်းအလားသဏ္ဍာန်တူပါသည်။ လူတွေကို အရင်းပြုထွက်ပေါ်လာသောကြောင့် ၎င်းတို့မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း ထဲမှအကြောင်းအရာဖြစ်ရပ်တို့ပင် ဖြစ်ကြပါသည်။ ဥပမာ ဘာဆိုဘာမှမရှိသော ဆင်းရဲမွဲတေသည့် အမေ

တစ်ယောက်ဟာ သူ့ကလေးတွေကို ကျွေးမွေးဖို့ရန်အတွက် ကုန်စုံဆိုင်ကြီးမှ အစားအသောက်များကို

ခိုးယူခဲ့သည် ဆိုပါစို့။ ဤဖြစ်စဉ်ဟာ သာမန်ခိုးယူမှုထက်ပိုသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခု၊ လူမှုဘဝအခြေအနေတခုကို

ဖော်ညွှန်းသည့်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အာဖရိကမှ ငယ်ရွယ်သည့် အလုပ်လက်မဲ့တစ်ဦး သူ့ကိုယ်သူ

သေကြောင်းကြံအဆုံးစီရင်ခဲ့သည့် အဖြစ်အပျက်သည်လည်း နောင်ဖြစ်လာနိုင်မည့် တော်လှန်ရေး၏ ရှေ့

ပြေးအရိပ်အမြွက်တစ်ခုပင်ဖြစ်သည်။ လူနှင့်ဆိုင်သည့်အကြာင်းအရာများဖြစ်သည့်အတွက် လူမှုရေးရာ

သတင်းများ သည်စာနယ်ဇင်းသတင်းမီဒီယာ လောကထဲသို့ချဉ်းနင်းဝင်ရောက် လာကြပါတော့သည်။ သို့သော်သတိပြုရမည့်အချက်မှာ သိသာထင်ရှားမှုရှိသောသတင်းတင်ပြမှုနှင့် လူအများအားလှုပ်ခတ်စေနိုင်သော သတင်း တင်ပြမှုကိုကွဲပြားပါစေ။ ဖြစ်စဥ်အကြောင်းအရာ ပွဲဆူစေလေ၊ သတင်းတင်ပြသူ၏ အရေးအသားကအငြိမ်သက်ဆုံးရေးသားတင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။