Menu

01. Lịch làm việc hàng ngày

Nhà báo luôn phải bận tâm với câu hỏi: làm sao để tìm ra cái gì mới mẻ đây? Họ luôn khát “thông tin” để chia sẻ với mọi người. Họ cần phải biết điều gì xảy ra xung quanh mình để thuật lại cho người khác. Nhưng cái nghề tường thuật sự việc buộc họ phải lựa chọn giữa những “thông tin” thực sự và những thông tin giả để có thể đăng tải thông tin trung thực. Nhà báo thực hiện việc lựa chọn này bằng cách liệt kê trong lịch làm việc hàng ngày của mình những “thông tin” có thực hoặc có thể xác thực được.

Lịch làm việc chuẩn = báo có chất lượng

Chất lượng nội dung một tờ báo tỉ lệ thuận với chất lượng của công việc lên lịch. Lịch làm việc nghiêm túc bao gồm ba mảng nội dung:

Lên lịch các tin thời sự có tính tức thời: bao gồm các sự kiện trong ngày do các nguồn tin xác thực thông báo. Công việc này cho phép chuẩn bị việc xử lí thông tin thời sự trong ngày. Ví dụ: tôi dự kiến ngày mai cho ra một bài viết dài một cột rưỡi để tóm lược bài diễn văn mà Tổng thống sẽ đọc chiều nay.

Lên lịch các tin thời sự có thể dự kiến: bao gồm những công việc cần làm để tổ chức việc xử lí thông tin thời sự trong những ngày tiếp theo: ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Công việc này cho phép dự đoán diễn biến thời sự tương lai. Ví dụ: tôi phải sắp xếp những cuộc hẹn để tổng kết tình hình xã hội trước ngày tưởng niệm nạn nhân các vụ thảm sát diễn ra năm trước.

Lên lịch các tin thời sự được lựa chọn: bao gồm những chủ đề có tính cá nhân tạo giá trị gia tăng cao. Công việc này cho phép đưa vào chương trình làm việc của nhà báo những chủ đề có tác dụng bổ sung hoặc bù trừ đối với thông tin thời sự tức thời hoặc thông tin thời sự có thể dự báo. Ví dụ: tin tức thời sự tẻ nhạt, tôi sẽ phỏng vấn ông chủ vui tính của một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở góc phố…

Khi làm việc theo nhóm thì một lịch làm việc chung tốt hơn rất nhiều so với lịch làm việc của từng cá nhân.

Năm cửa sổ cần phải mở mỗi ngày

Việc đầu tiên mà người tìm kiếm “thông tin” phải làm hàng ngày là mở những cánh cửa thông tin trong nhiều lĩnh vực.

Có năm cánh cửa thông tin cần mở, đó là: phát thanh, truyền hình, Internet, báo inquán rượu góc phố.

Tôi hòa mình vào dòng chảy thời sự bằng cách nghe đài, xem truyền hình, lướt các trang thông tin mạng, đọc những tin tức nóng hổi hay căng tai nghe ngóng những chuyện ở quán rượu hay ở cửa hàng tạp hóa góc phố. Vì thế mà tôi phải thức dậy sớm.

Thói quen có tính kỉ luật này cho phép chúng ta:

  • cập nhật lịch làm việc của mình bằng cách bổ sung dự báo về những tin tức từ các phương tiện thông tin khác;
  • đánh giá công việc của mình bằng cách so sánh với công việc của đồng nghiệp. Điều này giúp phát triển tinh thần tự phê bình và tránh sa vào tự mãn.

Tìm kiếm tư liệu = giá trị gia tăng

Thao tác thứ hai mà hàng ngày nhà báo phải thực hiện để tăng tối đa hiệu quả công việc của mình là lưu trữ tài liệu của các phương tiện thông tin khác. So sánh sản phẩm của mình với sản phẩm của người khác giúp làm giàu kiến thức của bản thân về các chủ đề cần phải xử lí. Càng làm tốt công tác tư liệu bao nhiêu thì ta càng có những bài viết chất lượng bấy nhiêu.

Thật đơn giản, hàng ngày, ta chỉ cần dùng một chiếc kéo để cắtlưu trữ những bài và trích đoạn báo. Nếu được sắp xếp khoa học theo trình tự thời gian hay theo chủ đề, những tư liệu đó sẽ có giá trị như một thư viện cá nhân hữu dụng đối với một nhà báo muốn tạo giá trị gia tăng cho công việc biên tập.

Cái bẫy cần phải tránh

Lịch làm việc không phải là một cuốn sách nhiệm màu. Nó không bao giờ có thể bao quát toàn bộ hiện thực. Bởi vậy, nếu cứ tuân theo khung lịch đặt sẵn của những người làm công tác truyền thông thì có nghĩa là nhà báo đã tự trói buộc mình.

Câu hỏi cần phải được đặt ra

Sau khi đã suy nghĩ tới những cách thức khác nhau để biến lịch làm việc hàng ngày của mình thành những bài báo, giờ là lúc tôi tự đặt ra câu hỏi cuối cùng: liệu mình có thể làm nhiều hơn nữa hoặc tốt hơn nữa hay không, để cho nội dung tờ báo của mình sáng sủa hơn của người khác?