Menu

11. “Đường dẫn”

“Đường dẫn”, với nhà báo thuộc thể loại báo viết, là một loại giáo cụ. Đó là việc thể hiện bằng hình ảnh, dưới dạng tranh liên hoàn, trên giấy, trên màn hình, hoặc chiếu trên tường như một bộ phim, những gì mà tờ báo sẽ giữ lại, theo từng trang một, khi nó được hoàn thành. Cái nhìn tổng thể này cho thấy trước sản phẩm biên tập sẽ được phân bố và xếp thứ tự tin bài ra sao, từ trang đầu tiên đến trang cuối cùng.

Nguyên tắc “bẻ ghi”

Tất cả các trang của một tờ báo không có cùng tác động thị giác.

Trang mặt trước thu hút cái nhìn một cách tự nhiên trong khi phải lật trang mới xem được trang mặt sau.

Các bài viết ở trang lẻ bao giờ cũng dễ gây chú ý hơn các bài viết ở trang chẵn.

Các trang có giá trị nhất, đương nhiên là “trang nhất”, mặt tiền của tờ báo, và tiếp theo là các trang 3, 5, 7, v.v. Và đây cũng sẽ là những trang “nóng” chính của tờ báo, các trang dành để xử lý tin thời sự “nóng”.

Trái lại, các trang chẵn, 2, 4, 6, 8, v.v. sẽ là những “phần tiếp theo” của các bài báo chính và các bài viết về những chủ đề thứ yếu. Chúng đưa ra những trang “nguội” của tờ báo, là các trang dành cho những chủ đề ít cấp bách hơn.

Còn hai vị trí khác cực kỳ giá trị trong bất kỳ tờ báo nào, đó là: hai trang giữa trang cuối.

Hai trang giữa là vị trí đẹp nhất để làm tăng giá trị các bài viết khổ dài. Người ta dành hai trang này cho các phóng sự lớn, điều tra, hồ sơ, chân dung, phỏng vấn quan trọng.

Trang cuối, thông thường được cài tin cuối, có khuynh hướng dành cho những tin nhanh giờ chót. Đây cũng là một vị trí lựa chọn hàng đầu, giống như trang nhất, để làm tăng giá trị các hình vẽ minh họa và xã luận.

Giãn mật độ “giao thông”

Sự phân loại giữa trang “nóng” và trang “nguội” không chỉ đơn giản là một cách cơ bản để xử lý tin thời sự theo “nhiệt độ” của nó. Việc phân loại này còn cho phép dàn trải khâu sản xuất tin bài trong ngày để tránh dồn đọng vào lúc “đóng” trang. Nếu lịch làm việc được giữ đúng, và các Thực đơn dự kiến được lên cẩn thận, thì nhiều chủ đề có thể được xử lý từ trước và đưa vào Đường dẫn nhiều giờ trước khâu “đóng” trang. Chẳng hạn, các chủ đề đã dự kiến đưa vào hai trang giữa, các chủ đề phi thời gian, các chủ đề mang chất “tạp chí” hoặc các chủ đề thứ yếu được đưa vào các trang chẵn. Công đoạn sản xuất được phân đều, đó là sự đảm bảo cho một nội dung được làm kỹ.

Một mô hình cơ bản

“Đường dẫn» mẫu của một tờ nhật báo địa phương được lập trên 12 trang báo. Việc đánh số trang này có thể tùy ý dịch chuyển và tăng giảm: tăng gấp đôi cho một tờ nhật báo địa phương lớn (24 trang), tăng gấp ba cho một tờ nhật báo vùng (36 trang), tăng gấp bốn cho một tờ nhật báo quốc gia (48 trang). Mọi “đường dẫn” được phân đoạn theo tin thời sự và cách tổ chức công việc. Nó bao gồm số lượng tương đương các trang tin “nóng” và các trang tin “nguội” để tạo thuận lợi cho việc xử lý tin thời sự tức thời.

Nhật báo địa phương

  • Trang nhất:chủ đề chính: tít-thông báo (“Những cuộc chiến đấu chống lại César của tôi”), cấp độ đọc thứ nhất (sa-pô tóm tắt chủ đề, dẫn bạn đọc vào nội dung của tờ báo + ảnh hoặc tranh vẽ minh họa).
  • Trang 2: trang được lên khung từ trước, dành cho các “thông tin dịch vụ”, ví dụ như “Thư bạn đọc”.
  • Trang 3: phần tiếp theo của chủ đề chính ở “trang nhất” với một tiêu đề khác: “Ở trận Gergovie, tôi đã đánh bại tên “Jules Vĩ đại”… Và một tiêu đề phụ: “Cựu chiến binh Vercingétorax giải thích cho chúng ta làm thế nào mà những người xứ Britannia có thể đánh bại người La Mã…” (trang nóng).
  • Trang 4: Trang tin khu phố (trang nguội)
  • Trang 5: Trang tin khu phố (trang nóng)
  • Trang 6-7, hai trang giữa: phóng sự, hồ sơ hoặc điều tra về tin thời sự địa phương (trang nguội)
  • Trang 8: Đời sống kinh tế (trang nóng)
  • Trang 9: Đời sống văn hóa (trang nguội)
  • Trang 10: Đời sống thể thao (trang nóng)
  • Trang 11: Tin vặt (trang nóng)
  • Trang 12: Chân dung trong ngày (bài viết nguội), cột tin vắn dành cho các thông tin giờ chót (bài viết nóng).

                                                           ***

Chuyển đổi “đường dẫn” mẫu sang môt tờ nhật báo quốc gia (một phần ba là trang “tin nguội”)

  • Trang nhất: mặt tiền.
  • Trang 2: tin vặt.
  • Trang 3: phần tiếp theo của “trang nhất”.
  • Trang 4, 5, 6: chính trị quốc tế (gồm một trang “nguội”).
  • Trang 7, 8, 9: chính trị trong nước (gồm một trang “nguội”).
  • Trang 10, 11: các chủ đề xã hội (gồm một trang “nguội”)
  • Trang 12, 13: hai trang giữa.
  • Trang 14, 15: các chủ đề kinh tế và xã hội.
  • Trang 16, 17: đời sống văn hóa (gồm một trang “nguội”)
  • Trang 18, 19: đời sống thể thao (gồm một trang “nguội”)
  • Trang 20, 21, 22: thông tin dịch vụ (gồm hai trang “nguội”)
  • Trang 23: giải trí, truyền hình, phát thanh, trò chơi (trang “nguội”)
  • Trang 24: tin tức giờ chót.

Vai trò của những “người mở đường”

Việc điều chỉnh “đường dẫn” cho khớp với những cấp bách của tin thời sự được tạo thuận lợi nhờ công việc của những “người mở đường”. Được chỉ định lần lượt theo vòng, họ là những nhà báo đầu tiên đến tòa soạn, trong mỗi ban hoặc chuyên mục. Nhiệm vụ của họ là chuẩn bị tổ chức công việc cho nhóm mình. Họ chọn lọc các tin nhanh từ các hãng thông tấn, chọn các tin đăng trên mạng Internet, nghiệm thu những thông cáo chính thức và các bài viết do phóng viên thường trú gửi về. Việc lọc tin này giúp tiết kiệm thời gian cho tất cả mọi người và cho phép “đường dẫn”… khởi hành đúng giờ!