Menu

02. Họp Tòa soạn

Tờ báo là một sản phẩm tập thể. Họp Tòa soạn là cuộc họp để các nhà báo thảo luận về sản phẩm chung của mình. Cuộc thảo luận này nhằm ba mục đích được thực hiện tuần tự: dự kiến nội dung báo, tổ chức sản xuất nội dung này và cùng nhau phân tích những nội dung khác nhau để cải thiện chất lượng. Họp Tòa soạn do vậy là một hình thức thích hợp với mọi loại báo và các nhịp độ xuất bản.

Có ba cách Họp Tòa soạn

1. Họp Tòa soạn để lập kế hoạch xử lí tin thời sự. Vào mỗi buổi chiều, các biên tập viên của một tờ nhật báo cùng thảo luận để dự kiến nội dung của tờ báo ra ngày hôm sau. Họ lập ra một “Bảng dự kiến chi tiết” cho mỗi trang báo: số lượng bài viết, thể loại các bài viết, độ dài các bài viết, sắp xếp các bài viết theo trật tự, hình ảnh minh họa.

Ví dụ về “Bảng dự kiến chi tiết” cho một trang báo 6 cột: 1 Phóng sự X… (3 cột); 1 Bài ghi nhận thảo luận + 1 Bài bình luận Y… (2 cột); 1 Loạt tin ngắn (1 cột).

2. Họp Tòa soạn để tổ chức xử lí tin thời sự. Các biên tập viên của một tờ nhật báo họp với nhau hàng sáng để tổ chức nội dung của tờ nhật báo sẽ ra ngày hôm sau. Họ cùng nhau phân công công việc để xây dựng một “Thực đơn chung” mà sau đó sẽ là “Thực đơn hoàn chỉnh” bao gồm: danh sách các bài viết, thể loại các bài viết, tên các tác giả, độ dài ấn định cho từng bài viết.

Ví dụ về “Thực đơn hoàn chỉnh” cho một trang báo 6 cột: 1 Phóng sự X… (Bài viết 2 cột ¼ + Ảnh ¾); 1 Bài ghi nhận thảo luận (1 cột ½) + 1 Bài bình luận Y… (1/2 cột); 4 Tin ngắn: Tư pháp, Cảnh sát, Ngân sách, Đính chính (1 cột).

3. Họp Tòa soạn để thảo luận về cách xử lí thông tin thời sự. Các biên tập viên của một tờ nhật báo bố trí thời gian để họp định kỳ – ví dụ ba tháng một lần hoặc sáu tháng một lần – để cùng nhau phân tích trên tinh thần tự phê bình sản phẩm chung mà họ đã thực hiện trong những tháng đã qua, cùng nhau suy nghĩ tìm ra cách tốt nhất để xử lí thông tin thời sự trong thời gian tiếp theo, cùng nhau thống nhất về các quan điểm biên tập. Khi đó, cuộc Họp Tòa soạn có tính chất của một Ban Biên tập, có thể được triệu tập theo ý kiến chung của Giám đốc tờ báo và của Giám đốc Tòa soạn, hoặc của Tổng biên tập, với một chương trình làm việc cụ thể.

Ví dụ về một chương trình họp:
A/ Tổng kết công việc xử lí chung chủ đề “Mùa xuân Ả -rập”.
B/ Chuẩn bị cho kì bầu cử địa phương.
C/ Liệu tờ báo có nên thể hiện quan điểm vào kì bầu cử tổng thống sắp tới hay không?

Họp đứng

Làm nhật báo chẳng khác nào mỗi ngày phải chạy đua với thời gian. Để tiết kiệm thời gian, các nhà báo họp đứng để khẩn trương tổ chức việc xử lí tin thời sự được chuẩn bị từ hôm trước. Tại sao lại phải họp đứng? Bởi vì tư thế đứng là cách tốt nhất để rút ngắn thời gian cuộc họp.

Họp ngồi

Họp ngồi khi mọi người có thời gian để thảo luận. Họp ngồi được vận dụng khi cuộc Họp Tòa soạn có mục đích là đưa ra những kế hoạch sản xuất trong nhiều ngày hoặc kế hoạch tuần. Khi Họp Tòa soạn theo cơ chế Ban Biên tập thì họp ngồi cũng được vận dụng.

Một ví dụ lịch làm việc trong một Tòa soạn được tổ chức thành các Ban

9 giờ 30. Họp từng Ban. Tất cả các nhà báo nhất thiết phải có mặt. Mọi người tham dự họp đứng. Dựa trên lịch làm việc cá nhân, từng người một đưa ra những đề xuất về bài viết. Những bài viết đề xuất được xác định độ dài, tính bằng kí tự, hoặc chữ, dòng, cột, trang. Trưởng ban dựa trên lịch làm việc chung của nhóm để điều hòa những đề xuất các đồng nghiệp của mình đưa ra, để cuối cùng chốt lại một Thực đơn trong ngày do tập thể đề xuất.

 Ví dụ về Bản kế hoạch trong ngày của Ban Chính trị:
*Trang 9:
– Tổng hợp của A.R về chiến lược bầu cử của Tổng thống Cộng hòa: 2 cột cùng với tranh của J.P
– Bình luận về những chia rẽ trong đa số nghị viện (R.B): ½ cột.
– Ghi nhận họp Quốc hội (L/Z): 1 cột.
– Phỏng vấn Chủ tịch thượng viện (A.G): 1 cột ½
– Các tin ngắn: 1 cột.
*Trang 10:
– Phóng sự về chiến dịch tranh cử của phe cực tả (A.C): 2 cột cùng với một ảnh của R.D.
– Chân dung của nữ ứng cử viên Mặt trận giải phóng loài sóc bay (A.B): 1 cột1/2 với ảnh của J.B.
– Phân tích về vấn đề phụ nữ tham gia bầu cử (J.G): 1 cột ½
– Tin ngắn: ½ cột.

10 giờ. Họp Tòa soạn về triển khai công việc do Giám đốc báo, Giám đốc Tòa soạn hoặc Tổng biên tập chủ trì. Mỗi Ban nhất thiết phải có đại diện tham gia. Các thành viên tham dự họp đứng. Từng Ban lần lượt giới thiệu Thực đơn trong ngày. Cuộc thảo luận tập trung vào việc chọn những chủ đề cần làm nổi bật trên “trang nhất”, mặt tiền của tờ báo, và việc điều chỉnh “kích cỡ” các bài viết. Cuộc họp không kéo dài quá hai mươi phút. Kết thúc là duyệt một Thực đơn chung, cũng là Thực đơn hoàn chỉnh cuối cùng, ngay lập tức được chuyển cho Ban Thư ký Tòa soạn.

10 giờ 30. Từng Ban đưa vào kế hoạch sản xuất trong ngày của mình những quyết định được ghi trong Thực đơn chung.

17 giờ 30. Từng Ban lập Thực đơn dự kiến cho ngày hôm sau. Mỗi nhà báo trình bày kế hoạch của mình cho Trưởng ban. Trưởng ban sẽ liệt kê toàn bộ những đề xuất trước khi đưa ra những quyết định đầu tiên của mình.

18 giờ. Họp Tòa soạn để lập kế hoạch. Họp ngồi. Mỗi Ban nhất thiết phải có đại diện tham gia. Từng Ban trình bày Thực đơn dự kiến của mình cho ngày hôm sau. Cuộc họp này dành cho mọi biên tập viên có thể bố trí thời gian tham gia. Từng người một đóng góp ý kiến vào Thực đơn chung đang được lập. Thời gian họp tùy thuộc vào khối lượng công việc của các thành viên.

Kỷ luật tự giác

Có hai điều phải quán triệt để mọi cuộc họp Tòa soạn mang lại hiệu quả:

  • Đừng bao giờ quên rằng nhiều cái đầu vẫn hơn một cái đầu.
  • Không sa đà vào những chuyện ngoài lề: phải nhớ rằng họp biên tập chỉ tập trung vào nội dung tờ báo (Những chủ đề tranh cãi khác như bất đồng quan điểm, xung đột, những vấn đề về quan hệ, công đoàn, v.v. nói chung nên bàn vào các cuộc họp khác).