Menu

07. Thứ tự thông tin

Theo định nghĩa, thông tin quan trọng, đối với nhà báo, đó là thông tin có tầm quan trọng với độc giả tờ báo của anh ta. Thứ tự thông tin được xác định bởi phạm vi trong đó nhà báo làm nghề sản xuất tin tức của mình. Nhưng, dù đó là tờ báo nào, những sự kiện thu hút một số độc giả này không nhất thiết hấp dẫn những độc giả khác. Việc sắp xếp thông tin có những dao động. Nó không giống nhau tùy theo các tờ báo.

Có năm quy tắc tự nhiên

Quy tắc gần địa lý: chuyện xảy ra ở nhà mình quan trọng hơn là chuyện xảy ra ở nơi khác. Đó là lý do tồn tại của báo chí địa phương. Việc đổ bộ của César vào nước Anh là một sự kiện sống còn đối với dân xứ Britannia, nhưng là một sự kiện xa xôi với người Trung Hoa.

Quy tắc gần thời gian: chuyện xảy ra hôm nay quan trọng hơn chuyện đã xảy ra hôm qua. Đó là lý do tồn tại của nhật báo. Tờ “Nhật báo Roma” sẽ ưu tiên cho bài tường thuật chi tiết cuộc đổ bổ của César vào nước Anh.

Quy tắc gần cảm xúc: điều hấp dẫn bạn đọc quan trọng hơn tất cả chuyện còn lại. Đó là lý do tồn tại của tạp chí. Đời tư của César mê hoặc các phu nhân thành Roma hơn là những chiến dịch quân sự của ông ta. Tờ “Báo thành Roma” sẽ dành ưu tiên cho một cuộc phỏng vấn người vợ của ông ta.

Quy tắc gần thực tế: điều đơn giản dễ hiểu hơn là điều phức tạp. Đó là lý do tồn tại của báo miễn phí. Tờ “Roma Pratique” sẽ đăng một bài tổng hợp thông tin dưới dạng đồ họa về cuộc đổ bộ của César: bản đồ tham mưu của vùng, cách bố trí các quân đoàn trên thực địa, các dữ liệu bằng con số về những đội quân tham chiến…

Quy tắc gần lợi ích: cái gì cụ thể hấp dẫn hơn là trừu tượng. Đó là lý do tồn tại của báo dịch vụ. Tờ “Dịch vụ Roma” sẽ dành trang nhất đăng tin về việc sắp mở cửa một thị trường nô lệ mới người xứ Britannia.

***

Thông tin quan trọng nhất là thông tin hội tụ được nhiều nhất những quy tắc gần. Trong trường hợp nghi ngờ, phải đưa vấn đề ra trao đổi nội bộ: hôm nay thông tin nào quan trọng nhất cho phần lớn độc giả của chúng ta? Việc cùng hội ý sẽ dễ chọn những chủ đề ưu tiên và đặc biệt là gợi ý bố cục của trang nhất.

Có nhiều cách thức sắp xếp thông tin

Nhưng nếu thông tin là một sản phẩm, nó không phải là một mặt hàng thông thường: nó là một tài sản tiêu thụ của xã hội. Mỗi nhóm biên tập có khả năng, nhân danh các giá trị của mình, sắp xếp tin theo cách riêng dựa trên những quy tắc tự nhiên. Họ có thể làm điều này bằng cách chọn những góc tiếp cận đề tài cần xử lý để kết hợp những quan tâm chính của nhóm biên tập với những quan tâm của độc giả.

César đổ bộ lên nước Anh chứ gì? Tờ “Thời báo Luân Đôn” ngay lập tức theo phe độc giả của mình và cho đăng một chuyên đề đặc biệt. Măng-xét trang nhất: “César, hãy lui đi!” Phần chính của tờ báo: hồ sơ hai phần. 1/ Những kẻ xâm lăng (Chân dung của César, nhắc lại các hoạt động của ông ta, phân tích lực lượng của ông ta, các chứng cứ, v.v.) 2/ Những người kháng chiến (Tường thuật việc huy động người dân xứ Britannia, chân dung vị Thủ lĩnh của họ, phỏng vấn vợ ông ta, những lời khuyên thực tế cho dân chúng, xã luận, v.v.).

Giải pháp tối ưu: phân đoạn thứ tự tin

Để có câu trả lời chuẩn nhất cho các câu hỏi, phải chia câu hỏi… thành những câu hỏi nhỏ:

  • Đâu là thông tin quan trọng với độc giả quan tâm đến thời sự chính trị trong nước?
  • Đâu là thông tin quan trọng với độc giả quan tâm đến thời sự chính trị quốc tế?
  • Đâu là thông tin quan trọng với độc giả quan tâm đến tin tức kinh tế và xã hội?
  • Đâu là thông tin quan trọng với độc giả quan tâm đến tin tức văn hóa hoặc thể thao?

V.v.

Các chủ đề được xử lý theo đúng như vậy.

Trường hợp nghi ngờ: ưu tiên các sự kiện. Cung cấp cho độc giả tất cả những yếu tố sẵn có để độc giả tự đánh giá.                    

Một ví dụ tin thời sự được sắp xếp trong một trang thông tin mẫu

  1. Tường thuật các sự kiện chi tiết (tường thuật hoặc phóng sự)
  2. Nhân chứng về các sự kiện (phóng sự hoặc “phỏng vấn vỉa hè”)
  3. Những phản ứng trước sự kiện (phóng sự hoặc các tin nhanh của các hãng thông tấn)
  4. Các vấn đề nổi lên từ sự kiện (phân tích)
  5. Bình luận chung (xã luận)