Menu

09. Những nguyên tắc viết cơ bản

Cũng như đọc, viết bài trên mạng cũng cần tuân thủ một số quy định kĩ thuật khác với các quy định của báo giấy. Ngắn gọn, đơn giản, cụ thể và giàu hình ảnh là các yếu tố kỹ thuật cần thiết khi viết báo mạng. Vì vậy, cần nắm rõ một vài nguyên tắc, trước tiên là sử dụng các đường dẫn siêu văn bản (hypertext links).

Các nguyên tắc cơ bản

Báo mạng không khác nghề báo nói chung, nó cũng có các quy định kĩ thuật viết bài dựa trên các quy định của các hãng thông tấn báo chí và phát thanh. Bài báo phải tuân thủ:

  • Sơ đồ kim tự tháp ngược, thông tin quan trọng nhất phải được xuất hiện ngay trong câu đầu, đi từ cái chung đến cái riêng
  • Quy tắc truyền thống 5 W (who, what, where, when, why), câu trả lời cho các câu hỏi ai, cái gì, ở đâu, khi nào, tại sao sẽ được đặt ngay ở vị trí đầu bài báo
  • Trực tiếp, súc tích, giàu thông tin và không có phó từ không cần thiết, sử dụng các từ khóa trong các câu ngắn, viết những câu chủ động thay vì các câu bị động

Ngoài những nguyên tắc cơ bản này, viết báo mạng có những điểm khác biệt sau:

  • Các đoạn ngắn và tách biệt, mỗi đoạn chỉ có một ý, với cấu trúc: luận điểm – phân tích – ví dụ.
  • Sử dụng nhiều kiểu chữ (đậm, gạch dưới, nghiêng…), các danh sách có đánh dấu đầu dòng (như trình bày ở đây) và các bloc trích dẫn tách biệt để tạo thêm các cửa vào thông tin cho nội dung văn bản
  • Sử dụng thường xuyên nhưng không lạm dụng các đường dẫn siêu văn bản (hypertext links) để tạo chiều sâu về nội dung cho bài báo.
  • Cuối cùng, tốt nhất nên tránh chơi chữ (đặc biệt trong cách đặt tít) vì các công cụ tìm kiếm sẽ không hiểu được trò chơi chữ này…

Một đường dẫn siêu văn bản (hypertext link) chuẩn là gì?

Các đường dẫn siêu văn bản (hypertext lins) của một bài báo mạng đóng vai trò đường dẫn tìm kiếm về ngữ nghĩa, như cách các chú thích chân trang tô điểm cho các cuốn sách hay. Nhưng không nên sử dụng chúng quá nhiều hoặc… quá ít. Trong một bài báo định cỡ thông thường (3000 đến 5000 kí tự), trung bình có thể sử dùng từ 5 đến 10 đường dẫn. Vì vậy cần biết chọn lựa đúng. Nên làm thế nào? một đường dẫn siêu văn bản (hypertext link) có thể dùng để:

  • Đưa ra một định nghĩa về một thuật ngữ mà ta giả thiết rằng người đọc không biết
  • Đào sâu ý tưởng chính của một luận điểm
  • Dẫn chiếu về link thông tin gốc, là yếu tố cơ bản để hiểu một thông tin

Với tất cả các lí do trên, cần phải chọn điểm “neo” cho đường dẫn, nghĩa là các từ mà trên đó xuất hiện đường dẫn (xem phiếu 4) (thông thường, điểm “neo” sẽ được in đậm, bôi màu khác hoặc gạch chân). Điểm “neo” không được quá dài (không bao giờ quá một câu), cũng không được quá ngắn (tối thiểu là ba từ) và nhất là nó phải liên quan trực tiếp đến nội dung mà đường link dẫn tới.

Áp dụng định hướng tìm kiếm

Áp dụng chặt chẽ các quy tắc này, có nghĩa tự bạn đã biết định hướng tìm kiếm tốt hơn thông quá chính quá trình viết bài. Một cách cụ thể hơn, các công cụ tìm kiếm sẽ nhận biết tốt hơn các bài báo của bạn nếu bạn tuân thủ quy tắc sử dụng từ khóa, đặc biệt trong việc đặt tít: tít lớn, tít xen và 70 kí tự đầu tiên của sa pô bài báo.